Wat zijn sierlijke en handgeschreven lettertypes?
Met sierlijke lettertypes bedoel ik lettertypes met krullen en lussen, die lijken op schoonschrift, geschreven met een pen. De letters zitten vaak aan elkaar vast. Je ziet ze regelmatig op trouwkaarten en in logo’s.
Een handgeschreven lettertype lijkt op een gewoon handschrift, alsof iemand het met een stift of potlood heeft geschreven. Het is losser en minder deftig dan de krullerige, sierlijke letter. Je ziet het bij koffiebars en op krijtborden.
Allebei zijn het lettertypes om mee op te vallen. Voor lange stukken tekst zijn ze niet bedoeld.
Waarom je sierlijke letters overal ziet
Als ik kijk naar advertenties die met AI of vanuit een Canva-sjabloon zijn gemaakt, zie ik vaak hetzelfde plaatje. Een lichte achtergrond, een sfeerfoto, een korte grote kop en een dun, sjiek lettertype. Dat ziet er verzorgd uit, en omdat je het zo vaak tegenkomt, voelt het alsof het zo hoort.
Wat je overal ziet, voelt als goedgekeurd, en het zal dus wel werken, als iedereen het zo doet.
Daarom denken veel ondernemers dat ze die mooie letter ook voor hun hele tekst kunnen gebruiken. Alleen is er bij die voorbeelden zelden nagedacht over de vraag of iedereen de tekst ook kan lezen.
Gratis sierlijke lettertypes die je kunt gebruiken
Er staan heel veel sierlijke lettertypes in Canva. Veel ervan staan ook in Google Fonts. Een paar voorbeelden zijn:
- Great Vibes: sierlijk en sjiek, met lange lussen.
- Dancing Script: vrolijk en wat losser, nog redelijk goed leesbaar.
- Parisienne: elegant, met een Frans tintje.
- Allura: dun en verfijnd, alleen mooi als hij groot genoeg staat.
Gratis handgeschreven lettertypes die je kunt gebruiken
- Caveat: lijkt op snel handschrift en is goed leesbaar.
- Playpen Sans: netjes handschrift, bijna als blokletters.
- Kalam: handschrift met een stift, past bij iets informeels.
- Shadows Into Light: dun en luchtig, alleen voor een paar woorden.
Mag je gratis lettertypes gebruiken voor je bedrijf?
Lettertypes uit Google Fonts mag je gratis gebruiken, ook voor je bedrijf. Gebruik je ze in Canva, dan gelden de regels van Canva. Daarover schreef ik eerder: Is alles op Canva rechtenvrij?
Let op bij andere downloadsites. Daar staat bij veel gratis lettertypes “free for personal use”. Dat betekent dat je ze alleen privé mag gebruiken. Wil je zo’n letter voor je logo of flyer gebruiken, dan moet je er vaak een licentie voor kopen.
Waarom is een sierlijk lettertype moeilijk te lezen?
Als je leest, spel je niet elke letter los. Je herkent woorden meestal in één keer, zonder erover na te denken. Bij een gewone letter gaat dat vanzelf, omdat elke letter een duidelijke vorm heeft en er een beetje ruimte tussen de letters zit.
Bij een sierlijke letter zitten de letters aan elkaar vast en hebben ze extra krullen en lussen. Je ogen moeten dan beter zoeken waar de ene letter ophoudt en de volgende begint. Bij één woord merk je daar bijna niets van, maar bij een hele alinea wordt lezen zwaar werk. Dan stoppen veel mensen halverwege… zonde van al je werk.
Voor sommige mensen is het nog lastiger. Wie slecht ziet, ziet de dunne lijntjes van een sierletter soms bijna niet. Voor veel mensen met dyslexie lopen krulletters door elkaar heen. Ook wie ouder is, of wie buiten in de zon op zijn telefoon kijkt, haakt bij zo’n letter sneller af.
Als je voor je gewone tekst een duidelijke letter kiest, help je al die mensen, en eigenlijk iedereen. Dat betekent niet dat alles saai of zwart-wit moet worden. Er zit nog een wereld tussen. Meer daarover lees je in waarom digitale toegankelijkheid ook voor kleine ondernemers belangrijk is.
Wanneer kan een sierlijk of handgeschreven lettertype goed werken?
Dat hangt echt af van waar je het voor gebruikt. Een trouwkaart die mensen thuis aan tafel bekijken, is iets anders dan een flyer die iemand in het voorbijgaan ziet hangen, of een post waar iemand op zijn telefoon langs scrolt.
Een sierlijke of handgeschreven letter werkt meestal goed als je hem gebruikt voor iets kleins dat mag opvallen. Denk aan je naam of aan één woord, zoals “Welkom”. Ook een korte zin van twee tot zes woorden kan mooi zijn, als een soort accent in je ontwerp. Zorg er dan wel voor dat hij groot genoeg staat en dat er genoeg ruimte omheen zit, zodat de krullen niet tegen andere tekst of tegen een foto aan botsen. Zo’n letter is dan versiering die gevoel geeft aan je ontwerp, en daar mag hij ook opvallen.
Lastiger wordt het als je de letter gebruikt voor de informatie die mensen echt moeten lezen. Een hele alinea in krullen leest langzaam, waardoor de meeste mensen na een paar regels afhaken. Kleine tekst, zoals je adres of je openingstijden, wordt al snel een rommeltje omdat de lussen in elkaar overlopen. Op een telefoon, waar de meeste mensen je post of flyer zien, verandert een mooie krul al snel in een kriebel. Tekst over een foto is ook lastig, omdat een dunne krul wegvalt tegen een drukke achtergrond.
Zet een sierlijke letter ook liever niet helemaal in hoofdletters, want dan is hij bijna niet meer te lezen.
Zo combineer je een sierletter met een gewoon lettertype
Dit is de regel die ik zelf gebruik: één lettertype om op te vallen en één lettertype om te lezen. Meer heb je eigenlijk niet nodig.
- Kies één sierlijk óf één handgeschreven lettertype, niet allebei. Ze worden vaak samen gebruikt, maar twee letters die allebei opvallen vechten om aandacht, en dan weet niemand meer waar hij moet kijken.
- Zet daar een eenvoudige, duidelijke letter naast, waarin je al je gewone tekst schrijft. Caveat met Montserrat of Kalam met Roboto zijn combinaties die goed samengaan.
- Kies een gewone letter die duidelijk anders is dan je sierletter. Een letter met krullen past goed naast een strakke letter, maar twee letters die bijna op elkaar lijken zien eruit alsof je je hebt vergist.
- Maak het verschil in grootte goed zichtbaar, met de sierletter groot en de gewone letter kleiner. Voor gewone tekst in een pdf houd ik zelf minimaal 14 punt aan.
- Gebruik dezelfde twee letters overal: op je flyer, je website, je posts en je visitekaartje. Zo herkennen mensen je bedrijf, waar ze je ook zien.
Met kleuren werkt het eigenlijk net zo. Lees daarvoor mijn blog over kleuren combineren voor je huisstijl.
Veelgestelde vragen over sierlijke lettertypes
Ik houd zelf twee tot zes woorden aan. Daarmee kan een sierlijke of handgeschreven letter een mooi accent zijn. Alles wat langer is, zet ik in een gewone, duidelijke letter.
Ja, dat kan goed. Check wel of je logo ook klein nog leesbaar is, bijvoorbeeld op een stempel of als icoontje op een telefoon. Daarom maak ik logo’s altijd in vijf versies.
Een duidelijke, strakke letter zonder schreefjes, bijvoorbeeld Montserrat of Roboto. Caveat met Montserrat is bijvoorbeeld een combinatie die goed samengaat.
Een sierlijk lettertype lijkt op schoonschrift met krullen. Een handgeschreven lettertype lijkt op gewoon handschrift. Je gebruikt ze allebei om mee op te vallen, met een paar woorden.
Liever niet. Kies er één en zet daar een gewone, duidelijke letter naast.
Je mag ze gebruiken in ontwerpen die je in Canva maakt. Meer daarover lees je in mijn blog over Canva en rechten.
Voor één woord of een korte zin is het meestal geen probleem, als hij groot genoeg staat en er genoeg contrast is. Voor lange teksten is een sierlijke letter wel lastig, vooral voor mensen die slecht zien of dyslexie hebben.
