Een goede grafisch vormgever hoort dat toch gewoon te weten?
Dat was in ieder geval lang mijn idee. Als iemand mij iets vroeg over typografie, vormgeving of over een technisch probleem, wilde ik graag het antwoord kunnen geven. Moest ik toch nog iets opzoeken? Dan voelde dat een beetje alsof ik mijn vak niet goed genoeg beheerste. Maar goed, uiteindelijk weet ik ook wel dat niemand alles kan weten.
Wat is er veranderd sinds die tijd?
Tegenwoordig hoef ik voor veel vragen geen vakboek meer uit de kast te pakken. Ik weet het inmiddels en anders… zoek ik het online op.
Soms via Google. Soms vraag ik het aan AI. En dan heb ik vaak al binnen een minuut een antwoord. Een vraag waar ik vroeger misschien een middag mee bezig was, kan nu veel sneller beantwoord zijn. Dat vind ik toch wel bijzonder. Niet alleen omdat het zoveel sneller is, maar ook omdat kennis daardoor veel makkelijker bereikbaar is geworden. Je hoeft niet eerst precies te weten in welk boek je moet zoeken. Je hoeft niet altijd iemand te bellen die het antwoord misschien weet.
Wat is het verschil tussen iets vinden en iets weten?
En daar zit voor mij het interessante verschil. Google kan een antwoord geven, een website laten zien die je kunt bezoeken. AI kan een antwoord geven, met een hele uitleg wanneer je daarom vraagt.
Maar daarmee weet je nog niet automatisch of het antwoord klopt.
Het verschil is dus dat mijn +25 jaar ervaring als grafisch vormgever mij juist daarbij helpt.
- Ik weet waar ik op moet letten.
- Ik herken vrij snel wanneer iets niet logisch klinkt.
- Ik kan verschillende antwoorden naast elkaar leggen.
- En ik weet wanneer ik verder moet zoeken.
Dat maakt de kennis die ik heb gekregen in de loop der jaren niet minder belangrijk. Misschien is die juist op een andere manier belangrijk geworden.
Wat betekent vakkennis dan nog?
Voor mij is vakkennis tegenwoordig niet alleen weten wat het antwoord is. Het is ook weten waar je het antwoord kunt vinden. En weten wat je met dat antwoord moet doen.
Dat klinkt misschien als een klein verschil, maar eigenlijk is het dat niet.
Als je geen enkele kennis van vormgeving hebt, kun je prima aan AI vragen welk lettertype je moet gebruiken. Deze vertelt je dan een voor de hand liggend antwoord.
Maar hoe weet je vervolgens of het advies past bij je doel, je huisstijl en de mensen voor wie je iets maakt?
Kijk, daar komt ervaring om de hoek kijken. Een hulpmiddel als Google of een AI kan je een mooi antwoord geven, maar jij bepaalt of je er iets aan hebt.
Moet ik alles nog uit mijn hoofd kennen?
Dat is misschien wel de grootste verandering. Vroeger dacht ik dat ik mijn vak moest beheersen door zoveel mogelijk kennis zelf te verzamelen. Nu zie ik het anders.
Mijn kennis zit nog steeds in mijn hoofd. Maar er zit ook ontzettend veel kennis buiten mijn hoofd. Nog steeds in boeken, maar ook op websites. In gesprekken met andere vakmensen. En tegenwoordig ook in Google en AI. Ik hoef niet alles zelf te onthouden om mijn vak goed te kunnen uitoefenen.
Ik moet vooral weten wanneer ik iets moet opzoeken, waar ik het kan vinden en hoe ik kan beoordelen wat ik gevonden heb.
En eerlijk gezegd vind ik dat best een fijne gedachte. Al voelt het soms nog steeds een beetje oneerlijk. Tja, dat oude stemmetje is blijkbaar nog niet helemaal verdwenen.
Misschien is dat ook iets wat met je bedrijf verandert
Je hoeft niet alles zelf te weten om goed te zijn in wat je doet.
- Je mag iets opzoeken.
- Je mag iemand iets vragen.
- Je mag een hulpmiddel gebruiken.
- Je mag zeggen: “Dat weet ik niet, ik zoek het even voor je uit.”
Dat maakt je niet minder deskundig. Het kan juist laten zien dat je zorgvuldig met je vak omgaat. Want uiteindelijk gaat het niet alleen om hoeveel je uit je hoofd kunt opdreunen. Het gaat er ook om wat je met je kennis doet. En misschien is dat wel iets wat ik na zoveel jaar steeds beter begin te begrijpen.
